پنجشنبه دهم اسفند 1385
دستي براي مقني
دستي براي كوير
اين نوازش بوي شبنم نمي دهد
نمك زار ، حكايت بغض سرد چاه بود و
زخمهاي من .
بعد از تو
شن زاردر جستجوي چرا
سبزينه ي انديشه ام را كور كرد.
نه اين سد دوستي ما نبوده است
مقني اين چشم است
وپايين تر گلو
بكن به آب مي رسي .
حسين بشي
***
نسل مرا كه نسل حنجره ها بود
يك سرمه دان الوان
مسحور كرد
و بوسه هاى گس
دندان واژگانش را پوشاند .
* * *
آمد به خوابم دوباره _ مردى كه خاكسترى بود
مردى كه خاكسترش هم مصداق روشنگرى بود
دستى كه هر چه قلم را از هر چه جوهر تهى كرد
دستى كه انگشت هايش از خون خود جوهرى بود
بامى كه بر خود فروريخت بسيارها بار و هر بار
ويران اگر، خشت خشت اش آبادى ديگرى بود
خوابم چه زيبا شد، اما: تعبير ناباورى داشت
بيدارى خوابزادم تسخير خوشباورى بود
ديدم نه خوابم نه بيدار شمشاد، من، او سپيدار
در خود نشستم كه اين بار هنگامه ى داورى بود
گفتم: چرا من؟ چرا او؟ گفتم: كجا من؟ كجا او؟
من اشتياقم هياهو او از هياهو برى بود
در پيله ى انزوايش در جمع پروانه هايش
در هرسكوت و صدايش تقديس نوآورى بود
بر پاى خوكان؟ نه زيرا، با مغز پوكان؟ نه! زيرا
زيرا كه زيرا كه زيرا، دُردانه لفظ دَرى بود
محمد علي بهمني
***
قرار نيست
قرار نيست مرا بيش از اين خراب كني قرار نيست كه از عشق اجتناب كني
چگونه در اين شعله ها توانستي مرا شبيه خودت منجمد حساب كني
من از تو واهمه دارم كه باسكوت مرا به جاي دوزخ در زمهرير عذاب كني
چه سر به زير شدي با جواب سر بالا كه چشم سربه هواي مرا مجاب كني
به آينه به من ِدر خودت پناه ببر كه روي نقطه ي تاريك ، بازتاب كني
به مد وموج وبه مهتاب خيره شو كه مرا به مستعار ترين نام من خطاب كني
می خروشانمت
مي خروشانمت اي تب زده ي صحراگرد
كه سرابم به عطشهاي توهم رحم نكرد
توچه موجي ؟كه به ناز نفست منتظرم
خنكايي برسد تا دم اين ساحل درد
سر سودايي از دور هواي تو گرفت
دلم از ترس غم عشق صدا زد : برگرد
بر نمي گردم وهستم كه به يك موج ، مرا
با دل غرق گناهم بكشاني به نبرد
بد ترين معصيت اين است كه عاشق نشوم
دين من سوخت وآتش نگرفت اين دم ِ سرد
مي شود ولوله انداخت وزنجير گسست
مي توان وسوسه انداخت ودل را خون كرد
مي خروشانمت وبيم ندارم اين موج
چه به روز من ِ دريا زده خواهد آورد
مرتضي پارسا
***
نگاهم را قفل می کنم
تا بی اجازه بیرون نرود
موهایم سپید بشوند یا نه فرقی نمی کند
غیرتم که پیر نمی شود
آهای گنجشک های خاکستری
درست مثل هندوها
پس از مرگ
شعر های بیوه ام را با من بسوزانید .
ليلا پيكري فر
***
از دست عزيزان چه بگويم ؟ گله اي نيست
گر هم گله اي هست دگر حوصله اي نيست
سرگرم به خود زخم زدن در همه عمرم
هر لحظه جز اين دست مرا مشغله اي نيست
ديريست كه از خانه خرابان جهانم
بر سقف فرو ريخته ام چلچله اي نيست
در حسرت ديدار تو آواره ترينم
هرچند كه تا منزل تو فاصله اي نيست
بگذشته ام از خويش ولي از تو گذشتن
مرزي است كه مشكل تر از آن مرحله اي نيست
سرگشته ترين كشتي درياي زمانم
مي كوچم ودر رهگذرم اسكله اي نيست
من سلسله جنبان دل عاشق خويشم
برزندگي ام سايه اي از سلسله اي نيست
يخ بسته زمستان زمان در دل بهمن
ياران همه رفتند ومرا غافله اي نيست
بهمن رافعي
***
پا در ركاب غزلها مي تازم ومي خروشم
جنگ است بين من ودل وقت است جوشن بپوشم
هي پلك مي زد دل من بر نبض تند نگاهت
گفتي كه چشم دلم را از چشمهايت بپوشم
يك جرعه پنهاني از تو نوشيدم انگار ديدي
اي كاش مي شد كه تا ته از سكر چشمت بنوشم
چوبي حراجي زدم بر دار وندارم خريدار!
اين بار ديگر دلم را باسود كم مي فروشم
يك زخم كاري زدي تو بر بند بند وجودم
نعش دلم را جوانمرد آخر سپردي به دوشم
انسيه رجب زاده
***
تق تق ، صداي پاي تو ، تق تق صداي تو
زل مي زنم به خلوت بي انتهاي تو
قُل قُل ،ببين که درتب تو جوش مي خورم
ازصدگذشته است گمانم دماي تو
چک چک ، صداي آب واذان باوضوي من
بايد دوباره «حي علي» چشم هاي تو
هق هق ، صداي گريه من مي شود بلند
«ياليتني» فداي توگردم ، فداي تو
من باسري بريده ، نه من باسري بلند
اينجا کجاست؟ کوفه و يا کربلاي تو؟
دل دل نمي کنم که بگويم مرا ببر
من بايد اين سفر بشوم پا به پاي تو
آغوش بازکن که تنم سرد سرد شد
بايدکمي نفس بکشم درهواي تو
علی زارعی رضایی
***
احتراز کن از من، من نه آن فرودینه ام
کز عتاب و خشم شاه خط جور نگزینم
میزنم به بد مستی تا تهِ تهِ هستی
گر چه اندر این میدان رقص شعله می بینم
گر شرنگ باشد عشق خود به کام فر هادان
با من اش چه کار آید؟ من هنوز شیرینم
هفت خط جا مم را سکر چشم تو پر کرد
مستی ام مداوم باد با شراب دیرینم
گفته بودم از اول رند هفت خطم من
احتراز کن از من من همین فرودینه ام
ناديا شب انگيز
***
نسلي با پسران زشت
كه ابروهايشان را باد برده
مرواريد هايي كه در پوستينشان پنهان
پيدايش ِ ...
قرنطينه ي انسانهاي hiv
اميد هايي كه نااميد گشته
مردان ِخفته
زنان ربوده
ديار لعنت
پيدايش ِ ...
اينجا آخرالزمان است.
مونا عباس ثامري
***
باز ناقوس كليسا به صدا در آمد ونشنيدم
باز صداي قار قار كلاغ رو سياه را نشنيدم
وهرم نفس رهايش را
وبغض نتركيده ي گلويش را
نشنيدم
باز كبك سرش را زير برف كرد ومن نفهميدم
وبه راستي نفهميدم
كه شب قلب دارد يانه ؟
من همه ي اينها را نه فهميده ام ونه شنيده ام
من فقط زندگي ام را با هيچ معامله كرده ام.
فاطمه قاسمي
***
باران
فكر باران بودم
تو
در زدي
خيس آب
از اقيانوسي بي انتها
به ياد چتري مشترك
در كوچه هاي زاد گاه
وپيچك كنار حياط
خواب ديده بودم با باران مي آيي .
حسين كمري ( گيتي )
***
ديروز
دريا در ترانه ام مي خروشيد
ومن با دريا .
امروز دريا مرا نمي خواند
ومن دريا را .
سكوت
فاصله ها را ديوار بر مي كشد.
ودو بيگانه در شب خاطره ها را مي گريند .
نعمت الله مداح
***
من گاگريو اين قوم
خلف ترين برنوي مال
شيهه ي اسبم
وخواهرانم خونبهاي اين شليك
دستم به ريسمانت
نكن مادر
كه شير پاك خورده ام و
يك متر زير شير سنگي
يك وجب زير دست تو
وحنجره از اين تفنگ خارج نشد
كمتر از شرمت وبيشتر از شيهه ي اسبم
كه هنوز مي تازد.
امين مرادي
***
با هيچ زن جز تو دل دريا شدن نيست
يارايى درگير توفانها شدن نيست
درخورد تو، اى هم تو ساحل هم تو طوفان
جز ناخداى كشتى مولا شدن نيست
تو نور چشم مصطفى و كس به جز تو
در شأن شمع محفل طاها شدن نيست
تو مادر سبطينى و غير از تو كس را
اهليت صديقه ى كبرا شدن نيست
جز با تو، شأن كم شدن از چشم مردم
وانگاه در چشم خدا پيدا شدن نيست
نخلى كه تو در سايه اش آسودى او را
در سايه ى تو حسرت طوبا شدن نيست
اى عالم امكان خبر، تو مبتدايش
آن جمله اى كه در خور معنا شدن نيست
سنگ صبورِ مردى از آن گونه بودن!
با هيچ زن ظرفيت زهرا شدن نيست
حسين منزوي
شب شعر سايه ي كهن – بزرگداشت شاعران پسشكسوت شاهين شهر –
دوشنبه شب ، هفتم اسفند ماه ، مقارن با سالمرگ دهخداي فقيد برگزارشد.
اين شب شعر به همت جوانان عضو جلسات ادبي طوبي برگزارشد. مهمترين قسمت
برنامه نيزسخنراني شاعر زيباسخن معاصر، استاد بهمن رافعي بود كه متن سخنراني
مختصر ومفيد ايشان تقديم مي گردد:
پنجشنبه دهم اسفند 1385
سخنرانی
به نام آفرينشگر دانا وتوانا
سلام بر دوستان هنرمند ،هنر دوست ، هنر شناس يا هنر پرور .
نقش هنر ،تجلي هنر وچگونگي هنر .
غير از ارگانيزم اعضاي بدن ، ومكانيزم وهمكاري اي كه باهم دارند، درهر انسان سه
منبع نيرونيز هست كه عبارتند از :
- خرد
- خيال
- عاطفه
خرد ، خردمندان را پرورش مي دهد وايشان زير پرچم خرد حركت مي كنند. ايشان
منطقي هستند وقانونمندي است كه ملاك آنان است .
تخيل در خرد ورزي راه ندارد وعواطف نيز دخالت ندارند.
در چنين حالتي ، آنگاه كه با پديده اي عيني مواجه مي شويم احساس بيروني ما به
ادراك مي رسد ، بعد مرحله ي تفكر ، چه بسا تفكر به منطق برسد ، سپس آزمايش
تجربه ، فرضيه ، علم ونهايتا ً شناخت علمي .
دانشمندان همه تابع خرد هستند ، بدون خيال وعواطف .
البته ممكن است يك دانش با خيال شروع شود . مثل ژول ورن كه در خيال به ماه سفر
كرد وبعد ها آن رويا به واقعيت رسيد حرف خرد ودانش بر مبناي دو دوتا چارتاست
، فيزيك ، شيمي ،فرمول ،و...دوتا هيدروژن ويك اكسيژن ، نه كمتر ونه بيشتر
مي شوند: آب .
در اين حالت با فلسفه روبرو هستيم. فلاسفه از خرد محض فراتر مي روند .
مثلا ًدر معماري داريم: تركيبي ازخرد ،عواطف ،مهندسي ،ابعاد ،نقشه و مصالح را
كه سرانجام به شكل موجودي داراي زيبايي ديده مي شوند. زيبايي اي كه هنر معماري
از آن متجليمي شود. يك لباس از ديدگاه خرد براي پوشيدن ونگاه داشتن جسم است از
سرما وگرما ويا نگاهها ....
لكن اگر صاحبان ذوق ، وارد قضيه شوند ، هنر دخالت مي كند ولباس زيبا مي شود.
يعني تركيب اين سه ، شناخت هنري را حاصل مي كند. هنر ، پرنده اي است كه سه
بال دارد.اگر كسي هنر دوست باشد ، خوب ... خيلي خوب است ، اگر هنر شناس هم
باشد مي شود هنر شناس .اما اين هنوز با هنرمند بودن فاصله دارد. هنر يك چيز بيشتر
نيست ولي ابزار متفاوتي دارد.
مي توان پيكر تراشيد وميكل آنژ بود. يا مثل سينما از تمام هنر ها گرفت وهنري نو
خلق كرد: فيلمنامه از ادبيات ، تصاوير از عكاسي ، موزيك متن از موسيقي
بازيگري از تاتر و...
خداوند ، بزرگترين هنر مند است.... فتبارك الله احسن الخالقين. بهترين ِ آفرينندگان.
براي هنر مند بودن ابتدا بايد به نبوغ رسيد .
نبوغ اين است:
در اندرون من ِ خسته دل ندانم كيست
كه من خموشم و او در فغان ودر غوغاست
مي خندد، مي گريد ، بغض مي كند.البته بعضي افراد حس نمي كنند وهمين هايند كه به
مرحله ي بلوغ نمي رسند. اين كسي كه درون ِ من است ، كيست؟
در قبل از رنسانس معتقد بودند شعر ، يك الاهه دارد كه تا او اجازه ندهد ، انسان قادر
به سرودن شعرنيست. اين الاهه در يونان موز نام داشت ، در مصر تهوت. در روم
آپولو ، در هند ، سراواتي ...سراواشي ، سراوشا ...كه امروزه به آن
می گوييم :سروش ، كه همه از مادري به نام سانسكريت هستند.
اعراب نيز اين الاهه را تابعه مي ناميدند.
امروزه نيز روانشناسي جديد مي گويد كه : همه چيز در درون خود انسان است.
بي دلي در همه احوال خدا بااو بود او نمي ديدش واز دور خدايا مي كرد.
اين كسي كه در تو است را نمي شناسيم.اگر بيدار شد وبا تو تركيب شد ... آنوقت هنر
شروع مي شود.هنر مند با هنرمند نما متفاوت است وشاعر نيز با متشاعر ...حتما ً.
كسي كه روز اول قد يار را به سرو وچشم او را به بادام تشبيه كرد هنرمند بود وبقيه
اي كه اين كار را كردند متشاعر بودند و رونويس. هنر ، اول ، آفرينش است، خلاقيت
است.برداشت از بيرون به درون ، آنگاه تركيب با منش ِ خودِ شخص وتوليد محصول
جديد .اين محصول بايد به كشف برسد ، يعني نشان داده شود ، به شهود برسد .
آنوقت است كه شعري تر يا نقاشي اي بديع ويا ديگر آثار هنري ديگر پديد مي آيند.
بلوغ برسند.اگر شما آن چشمه را داشته باشيد ،همان نبوغي كه شما را صدا
مي زند،ومي گويد من ِ نا خودآگاه را با خود آگاه تركيب كن! حركت كن بامن !
چشمه به چشمه تشنه ي نو خواهي ام هنوز دانشجوي كلاس خود آگاهي ام هنوز
اين كيست؟ .... – اين نبوغ است.
خيلي ها نبوغ دارند لكن به بلوغ نمي رسند.چرا؟
كتاب نخواندن ، فكر نكردن و.... عوامل بازدار از بلوغ مي باشند.
بلوغ هنري با بلوغ جسمي متفاوت است . بايد به بلوغ رسيد.در بلوغ علمي فلسفي
هنري و... رنه دكارت ها و... به وجود مي آيند. رسالت بزرگي به دوش شاعر است.
برخي مي گويند شاعر يعني : خودش به علاوه ي جهان . بايد مدام از خود بپرسيم
كه : من در جهانم يا جهان در من ؟ اگر از بپرستند مي گويم :هردو.
خيلي ها در جهان زندگي مي كنند، واينها آدمهاي نوعي اند. مثل هم اند ،تقليد مي كنند،
مثل هم لبخند مي زنندومثل هم مي انديشند.
اما آدمهاي غير نوعي ، ويژه هستند.اينها نوابغند. بحث ِويژه يا غير وژه بودن
اشخاص در خود ِ شاعران نيز فرق مي كند. شاعران هر كدام ارتفاعي دارند.
برخي شاعران برج پايه اي هستند. مسلط هستند وچشم آنها از ديگران بهتر مي بينند.
خرد دارند ، منش دارند وروي برجند پس به اندازه ي ارتفاع برج مي بينند.
برخي كوهپايه اي هستند. خودتان را مجسم كنيد كه در چه پايه اي قرار داريد؟...
شاعران ماهواره اي هم به تعداد كمي هستند.
لكن برخي نيز ملكوتي هستند.مولوي وحافظ از چنين شاعراني مي باشند.
در قونيه رور قبر مولوي مثل ضريح مي چرخند ، ما مولوي را چقدر مي شناسيم؟
در برخي ممالك پيشرفته امسال را به عنوان سال مولوي نام نهادند ، به عنوان يك
اختر تابناك فلسفه وعرفان به معناي خود شناسي به علاوه ي ديگران شناسي .
در اين بين .... من چه كاره ام ؟ من ِ هيچكس ....
من هيچكسم زنا كجا آمده ام از دور ترين شهر خدا آمده ام
مجهول ترين صفر زمانم اما در سلسله ي شماره ها آمده ام
بهمن رافعي ... دوشنبه هفتم اسفند هشتاد وپنج
در انتهاي برنامه از دوستان نامبرده ي زير،با لوح تقدير، تجليل گرديد.
دوستاني كه زير نام آنها خط كشيده شده است به شعر خواني پرداختند:
خسرو احتشامي ، فرنگيس احمدي ،عباس ارشاد ( مرحوم )، سيروس آرمين (مرحوم )
معصومه الاهيان، نظر علي افضل زاده ، محمد آقالر ،حجت آقايي
محمد علي باقريان ناصر بهرامي ، شيرزاد بهزادي، سعيد بيابانكي
عليرضا پوربزرگ ( وافي )
سيد عطاالله جعفري نژاد ، سيد نور الدين حسيني ( نوري ) ، داوود دهشيري
بهمن رافعي
تقي سخن پرور ( ديبا ) ، مسلم سرلك ، ناديا شب انگيز ، سيروس شجاعي فر ( منشط)
غلامحسين عسكري ، نادر قاصد ، غلامرضا كمالي ، حسين كمري ( گيتي )
غلام محمود پور
نعمت الله مداح (مرحوم) ، مهدي ملكي ، سيد محمد موسوي ، فريده موسويان فرد
هيبت الله مهر افزا
رضا نيك صفت و عليرضا وهاب علي .
